Παρτιτούρα για μουσικό σύνολο: ταιριάζει στα μουσικά όργανα που διαθέτετε;

Μια παρτιτούρα για μουσικό σύνολο χρειάζεται να περιλαμβάνει τα μέρη που μπορούν να παίξουν οι μουσικοί σας. Η ένδειξη «για ορχήστρα» δεν αρκεί: μια ενορχήστρωση μπορεί να είναι γραμμένη για έγχορδα, ακορντεόν και κρουστά, ενώ μια άλλη για πνευστά και κρουστά. Πριν επιλέξετε, συγκρίνετε τα μουσικά όργανα και τα γραμμένα μέρη της παρτιτούρας με τη σύνθεση του δικού σας συνόλου.

Ποια μουσικά όργανα και πόσους μουσικούς έχετε;

Καταγράψτε ποιοι θα παίξουν και τι μουσικό όργανο παίζει ο καθένας. Χρειάζεται να ξεχωρίσετε, για παράδειγμα, το άλτο από το τενόρο σαξόφωνο και να σημειώσετε αν έχετε έναν ή δύο κλαρινετίστες. Αν συμμετέχουν τραγουδιστές, συμπεριλάβετε και τις φωνές που χρειάζονται συνοδεία.

Στη συνέχεια αντιστοιχίστε κάθε γραμμένο μέρος σε έναν μουσικό ή σε μια ομάδα που θα παίξει τις ίδιες νότες. Οι ενδείξεις «κλαρίνο 1» και «κλαρίνο 2» ορίζουν δύο ξεχωριστά μέρη. Αν αυτά παίζονται ταυτόχρονα, ένας κλαρινετίστας δεν μπορεί να τα αποδώσει και τα δύο. Αντίστοιχα, δύο βιολιστές που παίζουν το ίδιο μέρος δεν καλύπτουν αυτομάτως τις διαφορετικές νότες του πρώτου και του δεύτερου βιολιού.

Δύο παρτιτούρες για διαφορετικά μουσικά σύνολα

Η παρτιτούρα της «Αλεξάνδρειας» για ορχήστρα περιλαμβάνει 11 πεντάγραμμα για ακορντεόν, φλάουτο, βιολί, βιόλα, βιολοντσέλο, κοντραμπάσο, ταμπούρο, μπόνγκος και ηλεκτρικό μπάσο. Αν το σύνολό σας έχει πιάνο, κιθάρα και ένα βιολί, χρειάζεται διαφορετική διασκευή ή προσαρμογή: δεν υπάρχουν μουσικοί για όλα τα προβλεπόμενα μουσικά όργανα.

Η παρτιτούρα του «Αγέρας ήσουν» για ορχήστρα πνευστών και κρουστών περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, φλάουτο, δύο μέρη κλαρίνου, άλτο και τενόρο σαξόφωνο, δύο μέρη κόρνου και δύο μέρη τρομπέτας. Εδώ, η παρουσία πολλών πνευστών στο σύνολο δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζεται να καλύπτονται τα συγκεκριμένα μουσικά όργανα και τα διαφορετικά μέρη τους.

Οι δύο εκδόσεις δείχνουν γιατί η επιλογή δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στον τίτλο του τραγουδιού. Η σύνθεση του συνόλου καθορίζει ποια ενορχήστρωση μπορείτε να παίξετε όπως είναι γραμμένη και ποια χρειάζεται αλλαγές.

Μπορείτε να ακούσετε το «Αγέρας ήσουν» με τη Μαρινέλλα στο παρακάτω βίντεο. Η ηχογράφηση βοηθά να γνωρίσετε το τραγούδι· τα μουσικά όργανα της συγκεκριμένης παρτιτούρας είναι εκείνα που αναφέρονται στην έκδοσή της.

Τι χρειάζεται να διαβάζει κάθε μουσικός;

Η πλήρης παρτιτούρα δείχνει τα διαφορετικά μέρη μαζί, ώστε ο μαέστρος ή ο μουσικός που συντονίζει το σύνολο να παρακολουθεί τι παίζει ο καθένας. Οι ξεχωριστές πάρτες περιέχουν το μέρος του κάθε εκτελεστή. Πριν αγοράσετε μια έκδοση, διευκρινίστε αν παρέχει πλήρη παρτιτούρα, πάρτες ή και τα δύο. Η αναφορά στα μουσικά όργανα δεν απαντά από μόνη της σε αυτή την ερώτηση.

Ελέγξτε επίσης τι σημαίνει η αναφορά σε κιθάρα ή φωνή. Οι συγχορδίες κιθάρας βοηθούν τον κιθαρίστα να συνοδεύσει, αλλά δεν είναι το ίδιο με αναλυτικά γραμμένες νότες για ένα συγκεκριμένο μέρος. Αν χρειάζεστε τη μελωδία σε ταμπλατούρα, αναζητήστε αυτή τη μορφή. Οι στίχοι ενός τραγουδιού επίσης δεν υποκαθιστούν τις γραμμένες νότες της φωνής.

Για τη διάκριση ανάμεσα στις νότες και στις ενδείξεις συνοδείας, δείτε τι δείχνουν η ταμπλατούρα, το πεντάγραμμο και οι συγχορδίες κιθάρας.

Μπορεί ένα μουσικό όργανο να αντικαταστήσει κάποιο άλλο;

Μια αντικατάσταση χρειάζεται έλεγχο από τον καθηγητή μουσικής ή τον μουσικό που αναλαμβάνει την ενορχήστρωση. Εξετάζει αν το νέο μουσικό όργανο μπορεί να παίξει τις απαιτούμενες νότες, αν χρειάζεται αλλαγή στη γραφή τους και πώς θα ακούγεται μαζί με τα υπόλοιπα.

Για παράδειγμα, το άλτο και το τενόρο σαξόφωνο δεν παράγουν τον ίδιο ήχο όταν διαβάζουν την ίδια γραμμένη νότα. Χρειάζονται το αντίστοιχο μέρος ή κατάλληλη μεταφορά των νοτών. Η απλή αλλαγή του ονόματος στην κορυφή της πάρτας δεν λύνει αυτή τη διαφορά.

Αν λείπει ένας μουσικός, χρειάζεται επίσης να εξεταστεί τι παίζει το μέρος του. Μπορεί να έχει τη μελωδία σε κάποιο σημείο, μια διαφορετική μελωδική γραμμή ή τη συνοδεία στις χαμηλές νότες. Η αφαίρεσή του μπορεί επομένως να αφήσει κάτι ουσιαστικό που δεν παίζει κανείς άλλος. Πριν επιλέξετε την παρτιτούρα, συζητήστε αν η προσαρμογή είναι εφικτή για τη δική σας σύνθεση.

Ένας σύντομος έλεγχος πριν από την επιλογή

Τι ελέγχετε	Τι χρειάζεται να ξεκαθαρίσετε
Μουσικά όργανα	Αν η έκδοση περιλαμβάνει αυτά που διαθέτετε, με τον σωστό τύπο όπου χρειάζεται, όπως άλτο ή τενόρο σαξόφωνο.
Διαφορετικά μέρη	Αν υπάρχουν αρκετοί μουσικοί για όσα πρέπει να παιχτούν ταυτόχρονα.
Περιεχόμενα της έκδοσης	Αν θα έχετε πλήρη παρτιτούρα, ξεχωριστές πάρτες και τις νότες ή τις συγχορδίες που χρειάζεται ο καθένας.
Δυσκολία και χρόνος	Αν οι μουσικοί μπορούν να προετοιμάσουν τα μέρη τους μέχρι την πρώτη πρόβα και την παρουσίαση.
Αναγκαίες αλλαγές	Ποιος θα αναλάβει τυχόν μεταφορά νοτών, αλλαγή τονικότητας ή προσαρμογή για μουσικά όργανα που λείπουν.

Στον κατάλογο με παρτιτούρες για ορχήστρα μπορείτε να αναζητήσετε το τραγούδι που σας ενδιαφέρει και να συγκρίνετε την ενορχήστρωσή του με το σύνολό σας. Αν δεν διευκρινίζεται κάποιο από τα παραπάνω, ρωτήστε πριν από την αγορά, δίνοντας τη δική σας λίστα μουσικών οργάνων και εκτελεστών.