Ταμπλατούρα, πεντάγραμμο και συγχορδίες: ποια παρτιτούρα κιθάρας χρειάζεστε;

Δεν περιέχουν όλες οι παρτιτούρες κιθάρας τις ίδιες πληροφορίες. Κάποιες δείχνουν μόνο τις συγχορδίες, ενώ άλλες περιλαμβάνουν αναλυτικά τις νότες της εισαγωγής και της μελωδίας. Το ποια παρτιτούρα χρειάζεστε εξαρτάται από το τι θέλετε να παίξετε: να συνοδεύσετε το τραγούδι, να παίξετε μια συγκεκριμένη μελωδία ή να αποδώσετε ένα ολοκληρωμένο μέρος κιθάρας.

Η ταμπλατούρα δείχνει σε ποια χορδή και σε ποιο τάστο να παίξετε κάθε νότα. Το πεντάγραμμο δείχνει ποιες νότες να παίξετε και πόσο διαρκεί η καθεμία, ενώ τα σύμβολα συγχορδιών δείχνουν ποιες συγχορδίες μπορείτε να παίξετε για να συνοδεύσετε το τραγούδι. Οι τρεις μορφές μπορούν να συνυπάρχουν στην ίδια παρτιτούρα και να δίνουν διαφορετικές πληροφορίες για το ίδιο μουσικό μέρος.

Τι δείχνει η ταμπλατούρα κιθάρας;

Στην ταμπλατούρα μιας εξάχορδης κιθάρας, οι έξι οριζόντιες γραμμές αντιστοιχούν στις έξι χορδές. Η πάνω γραμμή είναι η πρώτη, λεπτή χορδή και η κάτω η έκτη, μπάσα χορδή. Οι αριθμοί δείχνουν τάστα: το 0 σημαίνει ανοιχτή χορδή, ενώ το 3 σημαίνει ότι πατάτε στο τρίτο τάστο της συγκεκριμένης χορδής.

Διαβάζετε από αριστερά προς τα δεξιά. Για παράδειγμα, ένα 3 στη δεύτερη γραμμή από πάνω ζητά το τρίτο τάστο της δεύτερης χορδής. Ο αριθμός δείχνει τη θέση στην ταστιέρα, όχι ποιο δάχτυλο πρέπει να χρησιμοποιήσετε.

Χρειάζεται προσοχή στον ρυθμό. Μια απλή ταμπλατούρα με αριθμούς δεν δίνει πάντα τις ακριβείς διάρκειες των νοτών. Όταν συνδυάζεται με πεντάγραμμο ή διαθέτει ρυθμικά σύμβολα, μπορείτε να δείτε και πότε παίζεται κάθε νότα, όχι μόνο πού.

Τι προσθέτει το πεντάγραμμο;

Στο πεντάγραμμο, η θέση της νότας δείχνει το μουσικό της ύψος, σε συνδυασμό με το κλειδί και τις αλλοιώσεις. Το σχήμα της δείχνει πόσο διαρκεί, ενώ οι παύσεις πότε σταματά προσωρινά η μουσική. Έτσι, μπορείτε να διαβάσετε τόσο τις νότες μιας μελωδίας όσο και τον ρυθμό της.

Στην κιθάρα, η ίδια νότα μπορεί να παιχτεί σε περισσότερες από μία θέσεις. Η ταμπλατούρα προσδιορίζει τη χορδή και το τάστο που προτείνει η συγκεκριμένη γραφή. Ο συνδυασμός πενταγράμμου και ταμπλατούρας είναι χρήσιμος όταν θέλετε να συνδέσετε τη νότα που διαβάζετε με τη θέση της στην κιθάρα.

Συγχορδίες και σχήματα: για τη συνοδεία του τραγουδιού

Τα σύμβολα συγχορδιών ονομάζουν τις συγχορδίες που θα χρησιμοποιήσετε. Δεν καταγράφουν από μόνα τους κάθε νότα μιας εισαγωγής ή τον τρόπο με τον οποίο θα παίξετε τη συνοδεία. Για αυτό, μια σειρά συγχορδιών μπορεί να σας βοηθήσει να συνοδεύσετε τη φωνή σας, αλλά δεν αρκεί για να αναπαραγάγετε μια συγκεκριμένη κιθαριστική εισαγωγή.

Τα σχήματα συγχορδιών δείχνουν πού τοποθετούνται τα δάχτυλα. Στη συνηθισμένη κατακόρυφη παρουσίασή τους, οι γραμμές που κατεβαίνουν είναι οι χορδές και οι οριζόντιες γραμμές τα τάστα. Οι κουκκίδες δείχνουν τα σημεία που πατάτε. Αν υπάρχουν αριθμοί μέσα στις κουκκίδες, συνήθως δηλώνουν δάχτυλα: εδώ ο αριθμός έχει διαφορετικό ρόλο από εκείνον της ταμπλατούρας. Για τη συνοδεία χρειάζεστε επίσης τον ρυθμό με τον οποίο θα παίξετε τις συγχορδίες. 

Ποια γραφή χρειάζεστε για αυτό που θέλετε να παίξετε;

Θέλω να παίξω…	Τι αναζητώ στην παρτιτούρα
Συνοδεία ενώ τραγουδώ	Συγχορδίες και αν χρειάζεται, σχήματα που δείχνουν πώς να τις παίξετε στην κιθάρα.
Μια μελωδία ή την εισαγωγή	Νότες στο πεντάγραμμο ή ταμπλατούρα για το συγκεκριμένο μέρος, μαζί με τις απαραίτητες πληροφορίες για τον ρυθμό.
Ολόκληρο το μέρος της κιθάρας	Παρτιτούρα που αναφέρει ρητά πεντάγραμμο ή ταμπλατούρα κιθάρας που περιλαμβάνει τα μέρη του τραγουδιού που θέλετε να παίξετε.

Ένα παράδειγμα: οι δύο εκδόσεις της «Πριγκιπέσσας»

Η παρτιτούρα και ταμπλατούρα κιθάρας της «Πριγκιπέσσας» περιλαμβάνει πεντάγραμμο φωνής με στίχους, πεντάγραμμο και ταμπλατούρα κιθάρας, σχήματα συγχορδιών, πλήρη εισαγωγή και τα κιθαριστικά γεμίσματα. Εξυπηρετεί, επομένως, όποιον αναζητά γραμμένα τα συγκεκριμένα μέρη της κιθάρας.

Η άλλη παρτιτούρα της «Πριγκιπέσσας» για πιάνο, με στίχους και συγχορδίες κιθάρας περιλαμβάνει νότες πιάνου στα κλειδιά του Σολ και του Φα, εισαγωγή και σόλο για πιάνο, καθώς και συγχορδίες για κιθάρα. Η παρουσία συγχορδιών κιθάρας δεν σημαίνει ότι η εισαγωγή του πιάνου δίνεται και σε ταμπλατούρα κιθάρας.

Στο βίντεο του Partitoura μπορείτε να ακούσετε την απόδοση της «Πριγκιπέσσας» στην κιθάρα.

Τι να ελέγξετε πριν επιλέξετε παρτιτούρα

Πριν από την αγορά, δείτε για ποιο μουσικό όργανο είναι γραμμένες οι νότες και ποια μέρη περιλαμβάνονται. Η ένδειξη «συγχορδίες κιθάρας» απαντά σε διαφορετική ανάγκη από την ένδειξη «πεντάγραμμο και ταμπλατούρα κιθάρας». Αν θέλετε συγκεκριμένα την εισαγωγή, αναζητήστε ρητή αναφορά σε εισαγωγή για κιθάρα.

Στον κατάλογο με παρτιτούρες και ταμπλατούρες κιθάρας μπορείτε να επιλέξετε τραγούδι και να ελέγξετε τα περιεχόμενα της αντίστοιχης έκδοσης. Για μαθητές που αναζητούν παιδικό ρεπερτόριο και υλικό για δύο κιθάρες, χρήσιμη συνέχεια είναι τα παιδικά τραγούδια και οι συλλογές για κιθάρα.