Τραγούδια για την 28η Οκτωβρίου: 5 επιλογές για τη σχολική γιορτή

Στη σχολική γιορτή της 28ης Οκτωβρίου, τα τραγούδια έχουν τη θέση τους δίπλα στα ποιήματα και στις αφηγήσεις. Για την προετοιμασία σας, συγκεντρώσαμε πέντε επιλογές με στίχους, βίντεο και συνδέσμους για τις παρτιτούρες τους. Για κάθε τραγούδι θα βρείτε επίσης μια σύντομη εξήγηση των στίχων και μια πρόταση για το πού ταιριάζει στο πρόγραμμα.
Πώς επιλέγουμε τραγούδια για τη σχολική γιορτή;
Ξεκινήστε από τα γεγονότα που θα παρουσιάσετε και τον χρόνο που έχετε για πρόβες. Δεν χρειάζεται να βάλετε και τα πέντε τραγούδια. Επιλέξτε όσα προλαβαίνουν να μάθουν τα παιδιά και ταιριάζουν με τα ποιήματα και τις αφηγήσεις σας.
- Δείτε αν οι στίχοι ταιριάζουν στην ηλικία των παιδιών. Διαβάστε τους μαζί και εξηγήστε τις άγνωστες λέξεις και τα ιστορικά πρόσωπα.
- Υπολογίστε τη διάρκεια. Στο πρόγραμμα χρειάζεται χρόνος και για τα ποιήματα, τις αφηγήσεις και τις μετακινήσεις των παιδιών.
- Κανονίστε τη μουσική συνοδεία. Δώστε έγκαιρα τις παρτιτούρες στον μουσικό που θα συνοδεύσει τα παιδιά.
Πέντε τραγούδια για την 28η Οκτωβρίου
1. Βάζει ο Ντούτσε τη στολή του
Στο «Βάζει ο Ντούτσε τη στολή του», ο Μουσολίνι ξεκινά να κατακτήσει την Ελλάδα, αλλά βρίσκει μπροστά του τους Έλληνες στρατιώτες. Οι αποτυχίες του περιγράφονται με χιούμορ και σαρκασμό.
Πού ταιριάζει στη γιορτή: Στην αρχή, μετά την αφήγηση για το τελεσίγραφο και το «Όχι». Μπορεί επίσης να ακολουθήσει ένα μικρό θεατρικό για την έναρξη του πολέμου. Πριν το μάθουν τα παιδιά, εξηγήστε τους ότι «Ντούτσε» ήταν ο τίτλος με τον οποίο ήταν γνωστός ο Μουσολίνι.
Η παρτιτούρα για το «Βάζει ο Ντούτσε τη στολή του» περιλαμβάνει πιάνο για δύο χέρια, στίχους και συγχορδίες κιθάρας. Στον κατάλογο αναφέρεται ως μέσου επιπέδου.
Στίχοι: “Βάζει ο Ντούτσε τη στολή του
και τη σκούφια την ψηλή του,
μ’ όλα τα φτερά,
και μια νύχτα με φεγγάρι
την Ελλάδα πάει να πάρει,
βρε, το φουκαρά!
Τον τσολιά μας τον λεβέντη Αχ, Τσιάνο, θα τρελαθώ Τσιάνο, Αααααααααααααχ. Ξεκινάει την άλλη μέρα, Ωωωωωωωωωωωωωχ. Τρώει τις σφαίρες σαν χαλάζι από τον τσολιά, Αχ, Τσιάνο, θα τρελαθώ Τσιάνο, Αααααααααααααχ. Ωωωωωωωωωωωωωχ. Και οι Κένταυροι οι καημένοι, Αχ! Γκράτσι, να μη σε δω Γκράτσι, Αααααααααααααχ. Τρέχουν σαν τρελοί στους βράχους Ωωωωωωωωωωωωωχ. Μέσα στ’ Αργυρόκαστρο εμπήκε το χακί Και ‘πάθαν οι καημένοι Αααααααααααααχ.”
Ωωωωωωωωωωωωωχ.
βρίσκει στα βουνά
και ταράζει τον αφέντη
τον μακαρονά.
με τους τσολιάδες ποιος μου είπε να τα βάνω.
μα και πάλι ακούει “Αέρα”
από τον τσολιά,
δρόμο παίρνει και δρομάκι
και πηδάει το ποταμάκι,
ξέρει τη δουλειά.
κι όλο στρατηγούς αλλάζει για να βρει δουλειά.
και στείλε γρήγορα τα μαύρα μου να βάνω.
Στέλνει ο νέος Ναπολέων
μεραρχίες πειναλέων
στο βουνό ψηλά,
για να βρουν τον διάβολό τους
κι ο στρατός μας αιχμαλώτους
τσούρμο κουβαλά.
βρε τι τρομερό,
νηστικοί, ξελιγωμένοι
πέφτουν στο νερό.
γιατί σε κάρβουνα αναμμένα έχω κάτσει.
κι από μας και τους συμμάχους
τρώνε τη κλωτσιά,
και χωρίς πολλές κουβέντες
μπήκαν Έλληνες λεβέντες
μεσ’ τη Κορυτσά.
και σημαία κυματίζει τώρα Ελληνική,
Αχ! Τσιάνο, θα σκοτωθώ Τσιάνο,
γιατί σε λίγο και τα Τίρανα τα χάνω.
μεγάλη συμφορά,
κι η Ρώμη περιμένει
κι εκείνη τη σειρά.
Ωωωωωωωωωωωωωχ.
Τον τσολιά μας τον λεβέντη
βρίσκει στα βουνά
και ταράζει τον αφέντη
τον μακαρονά.
Αχ, Τσιάνο, θα τρελαθώ Τσιάνο,
με τους τσολιάδες ποιος μου είπε να τα βάνω.
Αααααααααααααχ.
Ξεκινάει την άλλη μέρα,
μα και πάλι ακούει “Αέρα”
από τον τσολιά,
δρόμο παίρνει και δρομάκι
και πηδάει το ποταμάκι,
ξέρει τη δουλειά.
Ωωωωωωωωωωωωωχ.
Τρώει τις σφαίρες σαν χαλάζι από τον τσολιά,
κι όλο στρατηγούς αλλάζει για να βρει δουλειά.
Αχ, Τσιάνο, θα τρελαθώ Τσιάνο,
και στείλε γρήγορα τα μαύρα μου να βάνω.
Αααααααααααααχ.
Στέλνει ο νέος Ναπολέων
μεραρχίες πειναλέων
στο βουνό ψηλά,
για να βρουν τον διάβολό τους
κι ο στρατός μας αιχμαλώτους
τσούρμο κουβαλά.
Ωωωωωωωωωωωωωχ.
Και οι Κένταυροι οι καημένοι,
βρε τι τρομερό,
νηστικοί, ξελιγωμένοι
πέφτουν στο νερό.
Αχ! Γκράτσι, να μη σε δω Γκράτσι,
γιατί σε κάρβουνα αναμμένα έχω κάτσει.
Αααααααααααααχ.
Τρέχουν σαν τρελοί στους βράχους
κι από μας και τους συμμάχους
τρώνε τη κλωτσιά,
και χωρίς πολλές κουβέντες
μπήκαν Έλληνες λεβέντες
μεσ’ τη Κορυτσά.
Ωωωωωωωωωωωωωχ.
Μέσα στ’ Αργυρόκαστρο εμπήκε το χακί
και σημαία κυματίζει τώρα Ελληνική,
Αχ! Τσιάνο, θα σκοτωθώ Τσιάνο,
γιατί σε λίγο και τα Τίρανα τα χάνω.
Και ‘πάθαν οι καημένοι
μεγάλη συμφορά,
κι η Ρώμη περιμένει
κι εκείνη τη σειρά.
Αααααααααααααχ.”
2. Ήρωες
Οι «Ήρωες» μιλούν για όσους αγωνίστηκαν και σκοτώθηκαν για την ελευθερία. Οι αναφορές στην Αλαμάνα και στον Γοργοπόταμο αφορούν διαφορετικές εποχές, όχι μόνο τα γεγονότα της 28ης Οκτωβρίου.
Πού ταιριάζει στη γιορτή: Μετά από ποιήματα για τους αγωνιστές ή στην ενότητα για την Κατοχή και την Αντίσταση, αν το πρόγραμμά σας περιλαμβάνει και εκείνα τα χρόνια.
Για τη συνοδεία, η παρτιτούρα του τραγουδιού «Ήρωες» περιλαμβάνει πιάνο, πεντάγραμμο για μαντολίνο και στίχους. Χαρακτηρίζεται ανώτερου επιπέδου, συζητήστε με τον μουσικό αν η συγκεκριμένη διασκευή εξυπηρετεί τη γιορτή σας.
Στίχοι: “Ήρωες, άπαρτα βουνά.
Ήρωες, με δώδεκα ζωές,
κάστρα του Ολύμπου
και του Παρνασσού φαντάσματα,
ήρωες μες στα χαλάσματα.
Εμπρός αδέρφια εμπρός Θάνατος, μαύρος αδερφός. Αέρας στις κορφές
αίματα, ποτάμι βουερό,
πυρ στην Αλαμάνα
και φωτιά στο Γοργοπόταμο
και φωτιά στο Γοργοπόταμο.
κι είναι μαζί μας ο λαός
στα πιο μεγάλα μας τα κατορθώματα
μες στις πέτρες και στα χώματα.
Θάνατος, θα γίνω αθάνατος,
πυρ στην Αλαμάνα
και φωτιά στο Γοργοπόταμο
και φωτιά στο Γοργοπόταμο.
μαύρο φεγγάρι στις καρδιές
έλα και πάρε μόνος σου τη λευτεριά
με τραγούδια, όπλα και σπαθιά.”
Αίματα, κόκκινο νερό,
αίματα, ποτάμι βουερό,
πυρ στην Αλαμάνα
και φωτιά στο Γοργοπόταμο
και φωτιά στο Γοργοπόταμο.
Εμπρός αδέρφια εμπρός
κι είναι μαζί μας ο λαός
στα πιο μεγάλα μας τα κατορθώματα
μες στις πέτρες και στα χώματα.
Θάνατος, μαύρος αδερφός.
Θάνατος, θα γίνω αθάνατος,
πυρ στην Αλαμάνα
και φωτιά στο Γοργοπόταμο
και φωτιά στο Γοργοπόταμο.
Αέρας στις κορφές
μαύρο φεγγάρι στις καρδιές
έλα και πάρε μόνος σου τη λευτεριά
με τραγούδια, όπλα και σπαθιά.”
3. Οι Ηπειρώτισσες (Γυναίκες Ηπειρώτισσες)
Οι «Ηπειρώτισσες» περιγράφουν τις γυναίκες που κουβαλούσαν πολεμοφόδια στα χιονισμένα βουνά. Αυτή η εικόνα βοηθά να εξηγήσετε στα παιδιά πώς οι γυναίκες της Ηπείρου βοήθησαν τους στρατιώτες στο μέτωπο.
Πού ταιριάζει στη γιορτή: Στο μέρος για τη ζωή στο μέτωπο και τη βοήθεια που πρόσφερε ο άμαχος πληθυσμός. Μπορεί να ακολουθήσει ένα ποίημα για τις γυναίκες της Πίνδου ή την παρουσίαση σχετικών ιστορικών φωτογραφιών από τα παιδιά.
Η παρτιτούρα για τις «Γυναίκες Ηπειρώτισσες» περιλαμβάνει συνοδεία πιάνου, στίχους και συγχορδίες κιθάρας και κατατάσσεται στο μέσο επίπεδο.
Στίχοι: “Γυναίκες Ηπειρώτισσες
μέσα στο χιόνι πάνε
κι οβίδες κουβαλάνε
θεέ μου τι τις πότισες
και δεν αγκομαχάνε
Γυναίκες Ηπειρώτισσες Γυναίκες απ’ τα σύνορα Γυναίκες Ηπειρώτισσες
ξαφνιάσματα της φύσης
εχθρέ γιατί δε ρώτησες
ποιον πας να κατακτήσεις
Γιαννιώτισσες Σουλιώτισσες
ξαφνιάσματα της φύσης
εχθρέ γιατί δε ρώτησες
ποιον πας να κατακτήσεις
κόρες γριές κυράδες
φωτιά μες τους βοριάδες
εσείς θα είστε σίγουρα
της λευτεριάς μανάδες
ξαφνιάσματα της φύσης
εχθρέ γιατί δε ρώτησες
ποιον πας να κατακτήσεις
Γιαννιώτισσες Σουλιώτισσες
ξαφνιάσματα της φύσης
εχθρέ γιατί δε ρώτησες
ποιον πας να κατακτήσεις”
Γυναίκες Ηπειρώτισσες
ξαφνιάσματα της φύσης
εχθρέ γιατί δε ρώτησες
ποιον πας να κατακτήσεις
Γιαννιώτισσες Σουλιώτισσες
ξαφνιάσματα της φύσης
εχθρέ γιατί δε ρώτησες
ποιον πας να κατακτήσεις
Γυναίκες απ’ τα σύνορα
κόρες γριές κυράδες
φωτιά μες τους βοριάδες
εσείς θα είστε σίγουρα
της λευτεριάς μανάδες
Γυναίκες Ηπειρώτισσες
ξαφνιάσματα της φύσης
εχθρέ γιατί δε ρώτησες
ποιον πας να κατακτήσεις
Γιαννιώτισσες Σουλιώτισσες
ξαφνιάσματα της φύσης
εχθρέ γιατί δε ρώτησες
ποιον πας να κατακτήσεις
”
4. Πήραμε το Αργυρόκαστρο
Στο «Πήραμε το Αργυρόκαστρο», ο κόσμος βγαίνει στους δρόμους για να γιορτάσει τα νέα από το μέτωπο. Δίπλα στους πανηγυρισμούς, οι στίχοι περιγράφουν μια μάνα που κλαίει και μια κόρη στο μπαλκόνι.
Πού ταιριάζει στη γιορτή: Μετά την αφήγηση για τις επιτυχίες του ελληνικού στρατού στο μέτωπο. Τα παιδιά μπορούν να διαβάσουν πρώτα ένα σύντομο απόσπασμα από ένα ιστορικό χρονικό και στη συνέχεια να τραγουδήσουν μαζί.
Στην παρτιτούρα για το «Πήραμε το Αργυρόκαστρο» θα βρείτε συνοδεία πιάνου, στίχους και συγχορδίες κιθάρας. Η έκδοση είναι μέσου επιπέδου σύμφωνα με τον κατάλογο.
Στίχοι: “Ποτάμι τρέχει ο Λαός
στους στολισμένους δρόμους
στα μάτια του οργή και φως
ανάπηροι στους ώμους
Πήραμε τ’ Αργυρόκαστρο Η μάνα κλαίει στη γωνιά
και πάμε… και πάμε και πάμε παραπέρα
Τύραννοι δε γλιτώνετε
Αέρα… αέρα , Αέρα… αέρα
κι η κόρη στο μπαλκόνι
το δίκιο για τη λευτεριά
σαν πέλαγο φουσκώνει”
Πήραμε τ’ Αργυρόκαστρο
και πάμε… και πάμε και πάμε παραπέρα
Τύραννοι δε γλιτώνετε
Αέρα… αέρα , Αέρα… αέρα
Η μάνα κλαίει στη γωνιά
κι η κόρη στο μπαλκόνι
το δίκιο για τη λευτεριά
σαν πέλαγο φουσκώνει
5. Το τραγούδι της Λευτεριάς
Στο «Τραγούδι της Λευτεριάς» ακούγονται ονόματα τόπων που συνδέονται με διαφορετικές στιγμές της ελληνικής ιστορίας: το Μεσολόγγι, το Σούλι, το Χάνι της Γραβιάς και ο Μαραθώνας. Πριν το τραγουδήσετε, εξηγήστε σύντομα στα παιδιά σε ποια γεγονότα αναφέρονται.
Πού ταιριάζει στη γιορτή: Στο τέλος, μετά τα ποιήματα και τις αφηγήσεις, όλα τα παιδιά τραγουδούν μαζί, κλείνοντας το πρόγραμμα με ένα κοινό μήνυμα για την αξία της ελευθερίας.
Η παρτιτούρα για το «Τραγούδι της Λευτεριάς» περιλαμβάνει συνοδεία πιάνου, στίχους και συγχορδίες κιθάρας. Στον κατάλογο χαρακτηρίζεται «Για αρχάριο», που εδώ σημαίνει μαθητή με ένα έως δύο χρόνια μουσικής μελέτης. Πρόκειται για τη δυσκολία της παρτιτούρας, όχι για την ηλικία των παιδιών που θα τραγουδήσουν.
Στίχοι: “Θα σας πω για να το μάθει ο ντουνιάς
το τραγούδι της λεβέντικης γενιάς,
που το φέρνει ο αγέρας με τον πόνο της φλογέρας
και που κρύβει τον καημό της λευτεριάς.
Το τραγούδι της τρανής παλικαριάς Ααααα, Το τραγούδι που οι στροφές του οι παλιές Το τραγούδι που είν’ αθάνατη πνοή, Ααααα,
που το λέει στα κορφοβούνια ο βοριάς
και τ’ αντιλαλούν οι λόγγοι
πέρα από το Μεσολόγγι
κι απ’ το Σούλι ως το Χάνι της Γραβιάς.
η Ελλάδα είναι απ’ το Θεό σταλμένη,
ααααα,
η Ελλάδα μας ποτέ της δεν πεθαίνει.
φτάναν μέχρι τις ψηλές αητοφωλιές
κι έτσι οι αετοί μαθαίναν πολεμώντας πως πεθαίναν
παλληκάρια σε βουνά κι ακρογιαλιές.
που το `λέγαν σαν γλεντούσαν κι οι θεοί,
που τη νίκη ενός αγώνα πέρα `κεί στον Μαραθώνα,
διηγιέται να ζηλεύουν οι λαοί.
η Ελλάδα μας η χιλιοδοξασμένη,
ααααα,
η Ελλάδα μας η τόσο αδικημένη.”
Το τραγούδι της τρανής παλικαριάς
που το λέει στα κορφοβούνια ο βοριάς
και τ’ αντιλαλούν οι λόγγοι
πέρα από το Μεσολόγγι
κι απ’ το Σούλι ως το Χάνι της Γραβιάς.
Ααααα,
η Ελλάδα είναι απ’ το Θεό σταλμένη,
ααααα,
η Ελλάδα μας ποτέ της δεν πεθαίνει.
Το τραγούδι που οι στροφές του οι παλιές
φτάναν μέχρι τις ψηλές αητοφωλιές
κι έτσι οι αετοί μαθαίναν πολεμώντας πως πεθαίναν
παλληκάρια σε βουνά κι ακρογιαλιές.
Το τραγούδι που είν’ αθάνατη πνοή,
που το `λέγαν σαν γλεντούσαν κι οι θεοί,
που τη νίκη ενός αγώνα πέρα `κεί στον Μαραθώνα,
διηγιέται να ζηλεύουν οι λαοί.
Ααααα,
η Ελλάδα μας η χιλιοδοξασμένη,
ααααα,
η Ελλάδα μας η τόσο αδικημένη.
Πώς οργανώνουμε τα παιδιά και τη γιορτή;
Γράψτε τη σειρά των ποιημάτων, των αφηγήσεων και των τραγουδιών και μοιράστε το πρόγραμμα στα παιδιά, για να ξέρουν πότε συμμετέχουν.
- Μοιράστε τους ρόλους. Συμφωνήστε ποια παιδιά θα διαβάσουν, ποια θα πουν ποιήματα και σε ποια τραγούδια θα συμμετέχει όλη η ομάδα.
- Μάθετε μία στροφή κάθε φορά. Αφού τα παιδιά μάθουν τα λόγια και τη μελωδία της, προχωρήστε στην επόμενη.
- Δοκιμάστε τις αφηγήσεις μαζί με τα τραγούδια. Στην πρόβα, πείτε και τα σύντομα λόγια που θα προηγούνται κάθε τραγουδιού, ώστε τα παιδιά να ξέρουν πότε να ξεκινήσουν.
- Κάντε μία πρόβα ολόκληρης της γιορτής. Δοκιμάστε πού θα στέκονται τα παιδιά, πώς θα μετακινούνται και πόσο διαρκεί συνολικά το πρόγραμμα.
Πού θα βρείτε παρτιτούρες για την 28η Οκτωβρίου;
Για περισσότερα τραγούδια, δείτε τις παρτιτούρες για την 28η Οκτωβρίου στο Partitoura. Πριν επιλέξετε, ελέγξτε τα όργανα και χρησιμοποιήστε το φίλτρο επιπέδου δυσκολίας για να βρείτε την παρτιτούρα που ταιριάζει στις ανάγκες σας.

